Erdem sahibi her birey doğru olmak adına mücadele verir. Bu mücadele içerisinde etki alanında bulunan diğer bireylere de doğru olmasını, doğru söylemesini telkin eder. Pek çoğumuz ebeveynlerinden, büyüklerinden, ağabeylerinden, ablalarından yalan konuşmanın ne denli kötü olduğunu ve her zaman doğru söylemesi gerektiğini duymuştur. Pek çoğumuz ise küçüklerine veyahut çevresinde bulunan diğer bireylere doğruluğu telkin etmiştir, etmektedir.
Bazen ise yaşadığımız olayların akabinde “doğru söylüyorsun ancak her doğru her yerde söylenmez” telkinini işitiyoruz. Bu durum ise birinci paragrafın içeriğiyle çelişmekte. Tabi burada anlatılmak istenen “doğru söylememek” veya “yalan söylemek” eylemlerinin gerekliliği değildir. Tıpkı doğru olmanın ve doğru konuşmanın gerekliliği gibi yapılan tüm davranışların “doğru zamanda” eyleme dökülmesinin de gerekliliğini ifade etmektedir. Örneğin yüksek kilolarda seyreden bir bünye sahibi birisine herhangi bir anda “sen şişkosun” demek mana bakımından doğru olsa da karşıdakini kıran, adaba aykırı ve ayıp bir davranıştır. Tabi ki bazı durumlarda bu kişiye “kilolu” olduğu söylenebilir; bir sağlık riski var ise veya farklı bir risk meydana geliyor ise “doğru bir dille” bu durum ifade edilebilir.
Yine konu ile ilgili benzer bir öğüt ise Hz. Ali’nin “Bir insana başkaları yanında verilen öğüt , öğüt değil hakarettir” sözüdür. Üzerine düşünülmesi gereken, insana empati kurmayı öğreten bir cümledir. Niyet ve öğüt doğru olsa da toplum içerisinde verilen öğüt karşımızdaki bireyi rencide edebilir, insanların o kişiye bakış açısını olumsuz anlamda değiştirebilir. Bu açıdan değerlendirildiğinde her doğrunun her yerde söylenmemesi sözcüğünün doğru olduğunu ifade edebiliriz. Erdemli bireyler doğru da olsa söyleyeceklerinin sonuçlarını önceden değerlendirmeli ve bu değerlendirmeden sağladığı çıkarımlar doğrultusunda hareket etmelidir. Bu tutum aile yaşantısında, sosyal çevrede, iş hayatında ve diğer alanlarda da böyle olmalıdır.
Hep öğüt edildiği gibi; “insan her zaman önce düşünmeli sonra konuşmalıdır.”
Esenlikler.